Cách đo linh kiện máy hàn bằng đồng hồ vạn năng là kỹ năng quan trọng khi sửa chữa máy hàn điện tử, đặc biệt là máy hàn Inverter. Chỉ với một chiếc đồng hồ vạn năng, có thể kiểm tra sơ bộ nhiều linh kiện như cầu chì, diode, cầu diode, IGBT, MOSFET, điện trở, tụ điện, NTC, relay và một số đường mạch.

Tuy nhiên, đồng hồ vạn năng chủ yếu giúp phát hiện các lỗi như đứt, chập, rò hoặc sai trị số rõ ràng. Những lỗi về dạng xung, ESR, chập vòng biến áp hoặc hoạt động động của mạch điều khiển thường cần thiết bị chuyên dụng hơn.

Lưu ý quan trọng

Không phải IGBT nào cũng cho kết quả giống nhau khi đo bằng đồng hồ.

Một số IGBT có diode song song hoặc cấu trúc nội tại, vì vậy cần tham khảo datasheet của đúng mã linh kiện.

7. Cách đo MOSFET

MOSFET có:

G = Gate

D = Drain

S = Source

Đặt đồng hồ ở thang Diode/Ω.

Kiểm tra G-S

Không nên có hiện tượng chập rõ ràng.

Kiểm tra G-D

Không nên có hiện tượng chập rõ ràng.

Kiểm tra D-S

MOSFET có body diode, vì vậy có thể thấy hiện tượng dẫn theo một chiều.

Nếu D-S chập rõ ràng cả hai chiều, MOSFET có khả năng đã hỏng.

8. Cách đo điện trở

Chuyển đồng hồ sang Ω.

Đặt hai que đo vào hai đầu điện trở.

Ví dụ điện trở:

100Ω

Nếu đồng hồ hiển thị gần:

100Ω

thì về mặt trị số là phù hợp.

Điện trở bị đứt

Hiển thị:

OL

Điện trở bị chập

Giá trị gần:

0Ω

⚠️ Khi đo điện trở ngay trên PCB, các linh kiện song song có thể làm kết quả thấp hơn giá trị thực.

Muốn đo chính xác, có thể tháo một chân điện trở khỏi mạch.

9. Cách đo điện trở Gate IGBT

Đây là phép đo rất quan trọng sau khi IGBT bị cháy.

Ví dụ:

Driver
  │
  ▼
R Gate
  │
  ▼
Gate IGBT

Đo hai đầu điện trở.

Nếu điện trở được ghi:

10Ω

nhưng đồng hồ đo:

OL

→ điện trở có thể bị đứt.

Nếu trị số thay đổi rất lớn so với giá trị thiết kế → cần kiểm tra và thay thế phù hợp.

Không nên bỏ qua R Gate khi thay IGBT.

10. Cách đo tụ điện

Nếu đồng hồ có chức năng Capacitance, có thể đo điện dung.

Ví dụ tụ ghi:

470µF

Đồng hồ có thể đo được giá trị gần với mức danh định, trong giới hạn sai số của linh kiện và thiết bị.

Tuy nhiên, chỉ đo điện dung chưa đủ để đánh giá tụ điện hoàn toàn tốt.

Một tụ có thể:

• Điện dung vẫn gần đúng
• Nhưng ESR tăng cao.

Do đó với tụ nguồn và tụ bus, nên sử dụng ESR meter/LCR meter nếu cần chẩn đoán chính xác.

11. Cách đo NTC

Chuyển sang Ω.

Đo hai chân NTC khi linh kiện ở nhiệt độ môi trường.

NTC tốt thường có điện trở hữu hạn.

Khi làm nóng NTC đúng cách và an toàn, điện trở của NTC sẽ giảm.

Nhiệt độ tăng
      ↓
Điện trở NTC giảm

Nếu NTC bị đứt hoàn toàn hoặc có dấu hiệu chập bất thường, cần kiểm tra lại.

12. Cách đo MOV

MOV thường được mắc song song với nguồn AC.

Đo bằng Ω chỉ có thể phát hiện một số lỗi rõ ràng.

MOV bị chập

Có thể đo thấy điện trở rất thấp.

MOV bình thường

Thường không cho thấy một đường dẫn DC thấp như một điện trở thông thường.

Tuy nhiên, đo Ω không thể xác nhận khả năng chống xung của MOV.

Nếu MOV bị cháy/nứt, cần thay đúng loại và tìm nguyên nhân gây quá áp.

13. Cách đo relay

Đầu tiên xác định:

Cuộn dây

COM

NO

NC

Đo cuộn dây bằng Ω.

Nếu:

OL

→ có khả năng cuộn dây đứt.

Sau đó kiểm tra tiếp điểm.

Không cấp điện vào cuộn relay nếu chưa biết chính xác điện áp định mức.

14. Cách đo quạt máy hàn

Đầu tiên kiểm tra:

Điện áp cấp cho quạt.

Ví dụ quạt DC có thể sử dụng điện áp khác nhau tùy máy.

Không được mặc định mọi quạt đều dùng 12V.

Nếu có đúng điện áp nhưng quạt không quay:

→ kiểm tra quạt.

Nếu không có điện áp:

→ kiểm tra mạch cấp nguồn, transistor, relay, dây và điều khiển.

15. Cách đo cảm biến nhiệt

Tùy loại cảm biến:

Thermistor

Đo Ω và quan sát sự thay đổi điện trở khi nhiệt độ thay đổi.

Thermostat

Kiểm tra trạng thái đóng/ngắt theo nhiệt độ.

Nếu máy vừa bật đã báo OVER TEMP, hãy kiểm tra:

Cảm biến → dây → jack → điện trở liên quan → mạch điều khiển.

16. Cách đo shunt

Shunt thường có điện trở cực nhỏ, ví dụ chỉ vài mΩ.

Đồng hồ vạn năng thông thường có thể không đủ độ phân giải để đo chính xác.

Có thể kiểm tra sơ bộ:

• Cháy
• Nứt
• Mối hàn
• Đường mạch
• Tình trạng cơ khí.

Muốn đo chính xác nên dùng milliohm meter hoặc phương pháp đo 4 dây.

17. Cách đo nguồn phụ

Đây là bước rất quan trọng khi máy không lên màn hình hoặc không hoạt động.

Chuyển đồng hồ sang:

VDC

Sau đó kiểm tra các đường nguồn theo thiết kế:

• VCC IC PWM
• 5V
• 12V
• 15V
• Nguồn driver.

Không nên mặc định máy nào cũng có đúng các mức điện áp trên.

Ví dụ

DC BUS
  ↓
Nguồn phụ
  ↓
5V / 12V / 15V
  ↓
MCU / Driver / Relay

Nếu mất nguồn phụ, việc kiểm tra IGBT hoặc MCU chưa chắc là bước đầu tiên cần làm.

18. Đo xung Gate: đồng hồ có đủ không?

Đây là điểm cần phân biệt.

Đồng hồ vạn năng có thể giúp kiểm tra:

Có nguồn hay không.

Nhưng để kiểm tra:

Xung Gate có đúng dạng hay không

thì oscilloscope phù hợp hơn.

Có thể cần kiểm tra:

• Biên độ
• Tần số
• Duty cycle
• Dead-time
• Méo xung
• Hai kênh có bị chồng xung hay không.

Đặc biệt với mạch công suất chuyển mạch nhanh, không nên dùng cách đo oscilloscope tùy tiện ở phía công suất cao áp nếu chưa có probe và phương pháp đo phù hợp.

19. Bảng giá trị kiểm tra nhanh

20. Quy trình đo máy hàn thực tế

Khi nhận một máy hàn bị lỗi, có thể áp dụng trình tự:

                 MÁY HÀN BỊ LỖI
                       │
                       ▼
                 KIỂM TRA NGOẠI QUAN
                       │
                       ▼
                    CẦU CHÌ
                       │
                       ▼
                  CẦU DIODE
                       │
                       ▼
                 IGBT / MOSFET
                       │
                       ▼
                   TỤ BUS
                       │
                       ▼
                   NGUỒN PHỤ
                       │
                       ▼
                    PWM / IC
                       │
                       ▼
                    DRIVER
                       │
                       ▼
                 ĐIỆN TRỞ GATE
                       │
                       ▼
                 DIODE CÔNG SUẤT
                       │
                       ▼
                CẢM BIẾN / HỒI TIẾP

Ví dụ 1: Máy bật lên là nổ cầu chì

Ưu tiên:

Cầu diode → IGBT/MOSFET → tụ bus → MOV → tầng công suất.

Ví dụ 2: Máy lên nguồn nhưng không có dòng hàn

Ưu tiên:

Nguồn phụ → PWM → Driver → Gate → IGBT → biến áp → diode đầu ra → hồi tiếp.

Ví dụ 3: IGBT vừa thay đã cháy

Không thay IGBT lần nữa ngay.

Kiểm tra:

Driver → nguồn driver → R Gate → diode/Zener Gate → tín hiệu Gate → diode công suất → tải tầng thứ cấp.

21. Những lỗi thường gặp khi dùng đồng hồ đo

Đo khi tụ chưa xả

Đây là lỗi nguy hiểm.

Đo linh kiện ngay trên mạch rồi kết luận

Các linh kiện mắc song song có thể làm sai kết quả.

Không xác định chân linh kiện

Đặc biệt với:

IGBT, MOSFET, diode kép.

Chỉ đo điện trở rồi kết luận

Một số linh kiện cần kiểm tra ở chế độ diode hoặc bằng thiết bị chuyên dụng.

Không kiểm tra nguyên nhân gốc

Ví dụ:

IGBT cháy → thay IGBT → bật máy → IGBT mới cháy.

Nguyên nhân có thể nằm ở driver, Gate, nguồn, diode hoặc mạch điều khiển.

Kết luận

Để kiểm tra linh kiện máy hàn bằng đồng hồ vạn năng, có thể ghi nhớ 4 nhóm phép đo chính:

Ω → kiểm tra điện trở, cuộn dây, chập/đứt

Diode → kiểm tra diode, IGBT, MOSFET

Capacitance → kiểm tra điện dung

VDC → kiểm tra các đường nguồn

Nhưng với máy hàn Inverter, đồng hồ vạn năng chỉ là bước đầu. Khi cần xác định chính xác lỗi PWM, driver hoặc IGBT, nên kết hợp oscilloscope, ESR/LCR meter và thiết bị đo phù hợp.

MUA LINH KIỆN MÁY HÀN Ở ĐÂY : https://www.muabanngay.com/stores/linhkienhancat

cách đo linh kiện máy hàn bằng đồng hồ, cách đo linh kiện máy hàn Inverter, kiểm tra linh kiện máy hàn bằng đồng hồ, cách kiểm tra IGBT máy hàn, cách đo IGBT máy hàn, cách kiểm tra MOSFET máy hàn, cách đo MOSFET máy hàn, cách kiểm tra diode máy hàn, cách đo cầu diode máy hàn, cách kiểm tra tụ máy hàn, cách đo tụ điện máy hàn, cách đo điện trở máy hàn, cách kiểm tra NTC máy hàn, cách kiểm tra MOV máy hàn, cách kiểm tra relay máy hàn, cách kiểm tra nguồn máy hàn Inverter, cách kiểm tra mạch nguồn máy hàn, đồng hồ đo linh kiện máy hàn, hướng dẫn sửa máy hàn Inverter, cách chẩn đoán lỗi máy hàn Inverter