ByteDance chuẩn bị tung trợ lý AI để cạnh tranh trực tiếp với Meta

ByteDance, công ty đứng sau TikTok, được cho là đang phát triển một trợ lý trí tuệ nhân tạo có khả năng cạnh tranh với Muse của Meta. Đây không đơn thuần là việc bổ sung thêm một tính năng vào ứng dụng. Đằng sau động thái này là cuộc cạnh tranh để giành quyền trở thành điểm tiếp xúc chính giữa con người và thế giới số.

ByteDance thừa nhận có thể cần đến năm 2030 để bắt kịp các công ty AI hàng đầu

Trong tương lai, người dùng có thể không cần mở nhiều ứng dụng, tìm kiếm từng thông tin hay tự thực hiện từng thao tác. Họ chỉ cần nói điều mình muốn, còn trợ lý AI sẽ tìm hiểu, đề xuất và hỗ trợ thực hiện.

Doanh nghiệp nào kiểm soát được trải nghiệm đó có thể nắm giữ một vị trí rất có giá trị trong nền kinh tế số.

ByteDance chuẩn bị bước vào cuộc đua trợ lý AI

Theo thông tin Bloomberg được dẫn lại, ByteDance đang chuẩn bị một trợ lý AI có thể được giới thiệu trong vài tuần tới. Sản phẩm được cho là sẽ đảm nhận vai trò tương tự Muse của Meta.

Hiện chưa có thông tin cụ thể về tên gọi, cách vận hành, phạm vi tính năng hoặc việc trợ lý này có được tích hợp vào TikTok hay không. ByteDance cũng chưa đưa ra phản hồi chính thức về thông tin trên.

Điểm đáng chú ý là ByteDance không còn chỉ muốn cạnh tranh bằng video ngắn, mạng xã hội hay thuật toán đề xuất nội dung. Công ty đang tìm cách mở rộng vị thế sang một lớp công nghệ mới, nơi AI có thể trực tiếp hiểu yêu cầu và hỗ trợ công việc của người dùng.

Đây là bước đi đáng quan sát bởi ByteDance sở hữu một hệ sinh thái ứng dụng có khả năng tiếp cận lượng người dùng rất lớn.

Muse cho thấy tiềm năng của trợ lý AI cá nhân

Muse của Meta đã thu hút hơn 10 triệu người dùng. Mark Zuckerberg từng dự đoán trợ lý AI có thể tạo ra doanh thu trên mỗi người dùng cao hơn hệ sinh thái ứng dụng hiện tại của công ty.

Đây là nhận định quan trọng về mô hình kinh doanh.

Mạng xã hội truyền thống chủ yếu kiếm tiền từ quảng cáo, dựa trên thời gian người dùng dành cho nội dung và khả năng nhắm mục tiêu. Trợ lý AI có thể tạo ra giá trị theo cách khác: giúp người dùng hoàn thành công việc, tìm sản phẩm, lên kế hoạch, xử lý thông tin và thực hiện các nhiệm vụ cá nhân.

Khi người dùng tin tưởng giao nhiều công việc hơn cho AI, giá trị của mỗi tài khoản có thể tăng lên.

Meta còn dự kiến đưa Muse vào kính thông minh và đã giới thiệu một thiết bị nhỏ độc lập có tên Charm. Điều đó cho thấy tham vọng đưa AI ra khỏi màn hình điện thoại, tiến gần hơn đến trải nghiệm sử dụng liên tục trong đời sống.

ByteDance chưa công bố kế hoạch phần cứng tương tự.

Trợ lý AI là cuộc cạnh tranh về quyền tiếp cận người dùng

Một ứng dụng thông thường chờ người dùng mở nó. Một trợ lý AI có thể trở thành nơi người dùng bắt đầu gần như mọi hoạt động.

Chẳng hạn, thay vì mở ứng dụng mua sắm để tìm sản phẩm, người dùng có thể yêu cầu trợ lý tìm một chiếc máy tính phù hợp với ngân sách. Thay vì tự tìm địa điểm du lịch, họ có thể giao nhiệm vụ xây dựng lịch trình.

Trợ lý AI càng hiểu thói quen, sở thích và nhu cầu, khả năng người dùng tiếp tục sử dụng nó càng cao.

Đây là lợi thế chiến lược của các nền tảng lớn. ByteDance có TikTok và các dịch vụ nội dung; Meta có Facebook, Instagram, WhatsApp và hệ sinh thái thiết bị. Những nền tảng này đã có sẵn quan hệ với người dùng trước khi bước vào cuộc đua trợ lý AI.

Tuy nhiên, lượng người dùng lớn không tự động biến thành một sản phẩm AI tốt. Trợ lý phải hiểu đúng yêu cầu, trả lời đáng tin cậy và thực hiện công việc hiệu quả. Nếu chỉ tạo ra câu trả lời chung chung, người dùng sẽ nhanh chóng quay lại những công cụ khác.

Seedance là nền tảng kinh nghiệm, nhưng chưa đủ để dẫn đầu

ByteDance vốn được chú ý trong lĩnh vực AI tạo video nhờ Seedance. Những đoạn video từ mô hình này từng lan truyền mạnh trên mạng xã hội và sau đó thu hút sự giám sát pháp lý từ các hãng phim tại Mỹ.

Thành công của Seedance cho thấy ByteDance có năng lực phát triển sản phẩm AI tạo sinh và đưa sản phẩm tiếp cận đông đảo người dùng.

Nhưng AI tạo video và AI tác nhân là hai bài toán khác nhau.

AI tạo video tập trung sản xuất nội dung theo yêu cầu. Trợ lý AI phải hiểu ngữ cảnh, ghi nhớ thông tin phù hợp, lựa chọn công cụ và có thể thực hiện nhiều bước để hoàn thành một nhiệm vụ.

Điều này đòi hỏi năng lực về mô hình, dữ liệu, bảo mật, khả năng kết nối dịch vụ và độ tin cậy.

Zhang Yiming, nhà đồng sáng lập ByteDance, được Bloomberg dẫn lời nhận định rằng công ty có thể phải chờ đến ít nhất năm 2029 hoặc 2030 mới bắt kịp những doanh nghiệp AI hàng đầu. Nhận định này cho thấy ByteDance hiểu rằng lợi thế phân phối sản phẩm không đồng nghĩa với việc đã sở hữu năng lực AI tiên tiến nhất.

Doanh thu tương lai nằm ở khả năng hoàn thành công việc

Nếu trợ lý AI trở thành một giao diện phổ biến, doanh nghiệp có thể kiếm tiền bằng nhiều cách.

Thứ nhất là thuê bao trả phí cho các tính năng nâng cao. Thứ hai là thương mại điện tử, khi trợ lý giúp người dùng tìm kiếm và lựa chọn sản phẩm. Thứ ba là dịch vụ dành cho doanh nghiệp, chẳng hạn hỗ trợ chăm sóc khách hàng, quản lý công việc hoặc phân tích dữ liệu.

Với Meta và ByteDance, cơ hội còn nằm ở việc kết nối trợ lý AI với hệ sinh thái sẵn có.

Tuy nhiên, bài toán khó là cân bằng giữa doanh thu và lòng tin. Nếu trợ lý liên tục ưu tiên sản phẩm trả phí hoặc đề xuất quảng cáo không phù hợp, người dùng có thể nghi ngờ tính khách quan của nó.

Quyền riêng tư có thể trở thành điểm yếu lớn nhất

Một trợ lý AI hữu ích thường cần quyền truy cập vào nhiều thông tin hơn một ứng dụng thông thường. Nó có thể cần biết lịch trình, sở thích, hoạt động trực tuyến và những dữ liệu người dùng chủ động cung cấp.

Điều đó tạo ra rủi ro đáng kể.

Với ByteDance, việc phát triển trợ lý AI mới có thể làm gia tăng những lo ngại vốn đã tồn tại về quyền riêng tư và cách dữ liệu cá nhân được sử dụng. Đây là vấn đề đặc biệt nhạy cảm trong bối cảnh quan hệ công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc còn nhiều căng thẳng.

Doanh nghiệp không thể chỉ thuyết phục người dùng rằng AI thông minh. Họ còn phải chứng minh rằng AI được kiểm soát, dữ liệu được bảo vệ và người dùng có quyền quyết định những gì được chia sẻ.

Doanh nghiệp nhỏ Việt Nam không nên chạy đua xây dựng mô hình AI riêng

Đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Việt Nam, sự xuất hiện của trợ lý AI từ ByteDance và Meta vừa là cơ hội vừa là sức ép.

Sai lầm phổ biến là nhìn thấy các tập đoàn đầu tư hàng tỷ đô la vào AI rồi cho rằng doanh nghiệp nhỏ cũng phải tự xây dựng mô hình riêng. Thực tế, phần lớn doanh nghiệp không có đủ dữ liệu, nhân lực và ngân sách để cạnh tranh ở tầng công nghệ nền tảng.

Hướng đi hợp lý hơn là sử dụng AI để giải quyết những vấn đề cụ thể đang làm mất thời gian và lợi nhuận.

Bắt đầu từ quy trình, không bắt đầu từ công nghệ.

Một cửa hàng trực tuyến có thể ứng dụng AI để viết mô tả sản phẩm, phân loại yêu cầu khách hàng, hỗ trợ trả lời câu hỏi và tổng hợp phản hồi. Một công ty du lịch có thể dùng AI để xây dựng lịch trình, xử lý yêu cầu đặt dịch vụ và hỗ trợ khách hàng nhiều ngôn ngữ.

Một doanh nghiệp giao hàng có thể ứng dụng AI để phân loại đơn, hỗ trợ nhân viên tổng đài và phân tích nguyên nhân giao hàng thất bại.

Không cần tự phát triển một mô hình AI lớn. Điều quan trọng là chọn đúng công cụ và kết nối nó với dữ liệu, quy trình hiện có.

Không phụ thuộc hoàn toàn vào một nhà cung cấp.

Cuộc cạnh tranh AI giữa Mỹ và Trung Quốc sẽ tiếp tục tạo ra nhiều lựa chọn về mô hình, giá dịch vụ và nền tảng. Doanh nghiệp Việt nên thiết kế hệ thống có khả năng thay đổi nhà cung cấp khi cần thiết.

Có thể sử dụng một mô hình cho viết nội dung, một mô hình khác cho xử lý dữ liệu và một công cụ riêng cho tìm kiếm nội bộ. Dữ liệu kinh doanh quan trọng nên được lưu trữ trong hệ thống do doanh nghiệp kiểm soát, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào một nền tảng bên ngoài.

Xây dựng lợi thế từ dữ liệu của chính mình.

Các tập đoàn lớn có lượng dữ liệu khổng lồ, nhưng doanh nghiệp nhỏ có thể sở hữu dữ liệu chuyên sâu về một thị trường ngách.

Ví dụ, công ty du lịch có dữ liệu về tuyến đường, mùa du lịch, phản hồi khách hàng và nhu cầu đặt phòng. Nhà bán lẻ có lịch sử mua hàng, tồn kho và hành vi khách hàng. Đây là những dữ liệu có giá trị thực tế nếu được tổ chức tốt.

AI chỉ phát huy hiệu quả khi dữ liệu đầu vào đủ chính xác và có cấu trúc.

Đặt giới hạn rõ ràng cho quyền truy cập của AI.

Không nên giao toàn quyền quản lý tài khoản ngân hàng, dữ liệu khách hàng hay hệ thống bán hàng cho một trợ lý AI mới thử nghiệm. Hãy phân quyền theo nhiệm vụ, ghi lại hoạt động và yêu cầu con người xác nhận trước những hành động quan trọng như thanh toán, hoàn tiền hoặc thay đổi hợp đồng.

Đây không phải thủ tục rườm rà. Đó là cách bảo vệ doanh nghiệp khỏi những sai sót có thể gây thiệt hại lớn.

Chọn thị trường ngách thay vì đối đầu trực diện.

ByteDance và Meta có thể xây dựng trợ lý AI phục vụ hàng trăm triệu người. Doanh nghiệp Việt không cần làm điều tương tự.

Một công ty có thể tập trung vào trợ lý AI chuyên hỗ trợ khách du lịch đến Việt Nam. Một đơn vị logistics có thể xây dựng công cụ hiểu quy trình giao nhận trong nước. Một nhà bán lẻ có thể tạo trợ lý am hiểu danh mục sản phẩm và chính sách bảo hành của mình.

Lợi thế không nằm ở việc sở hữu mô hình lớn nhất, mà ở khả năng giải quyết vấn đề cụ thể tốt hơn đối thủ.

Cuộc chiến AI sẽ thay đổi cách doanh nghiệp tiếp cận khách hàng

Nếu người dùng bắt đầu tìm kiếm và mua sắm thông qua trợ lý AI, doanh nghiệp có thể không còn cạnh tranh chủ yếu bằng vị trí hiển thị trên mạng xã hội hay công cụ tìm kiếm.

Họ sẽ phải cạnh tranh để thông tin sản phẩm được AI hiểu đúng, dữ liệu đáng tin cậy và dịch vụ có thể kết nối với các hệ thống tự động.

ByteDance chưa công bố đầy đủ sản phẩm mới, nên chưa thể kết luận trợ lý này sẽ thành công hay tạo ra một hệ sinh thái phần cứng riêng. Nhưng hướng đi đã rõ: cuộc cạnh tranh đang dịch chuyển từ việc thu hút người dùng mở ứng dụng sang việc trở thành trợ lý mà người dùng tin tưởng giao nhiệm vụ.

Với doanh nghiệp Việt, cơ hội không nằm ở việc dự đoán tập đoàn Mỹ hay Trung Quốc sẽ chiến thắng. Cơ hội nằm ở việc chuẩn bị dữ liệu, quy trình và sản phẩm để có thể tận dụng bất kỳ nền tảng AI nào phát triển mạnh trong tương lai.

Trong cuộc đua AI, doanh nghiệp nhỏ không cần sở hữu trí tuệ nhân tạo mạnh nhất. Họ cần hiểu khách hàng sâu hơn, vận hành hiệu quả hơn và sử dụng công nghệ đúng chỗ hơn đối thủ.

ByteDance, Meta và những tập đoàn công nghệ lớn có thể xây dựng cánh cửa mới của internet. Nhưng doanh nghiệp Việt vẫn có thể tạo ra giá trị phía sau cánh cửa đó.

ByteDance thừa nhận có thể cần đến năm 2030 để bắt kịp các công ty AI hàng đầu

 ByteDance AI, trợ lý AI, Meta Muse, TikTok AI, AI Trung Quốc, AI Mỹ, trí tuệ nhân tạo, AI tác nhân, Seedance, quyền riêng tư dữ liệu, kinh doanh AI, doanh nghiệp Việt, ứng dụng AI, chuyển đổi số